Logo facebook - Ikona Logo instagram - Ikona Logo youtube - Ikona Logo spotify - Ikona
zpruszkowa.pl logo

Niecodzienne odkrycie na ścianie bloku przy al. Wojska Polskiego 28

Sławomir BUKOWSKI
Robotnicy w trakcie remontu skuli tynk i odsłonili pozostałości muralu z lat 70. XX wieku, największego w tamtych czasach w Pruszkowie.
Mural
Ilustracja: Mural

Mural przedstawiał marynarza stojącego za kołem okrętowym i wielki napis PARTIA (młodszym czytelnikom wyjaśniamy, że chodziło o Polską Zjednoczoną Partię Robotniczą). Być może napis był dłuższy, mógł brzmieć np. „PARTIA KIERUJE” – jeśli pamiętacie jego oryginalne brzmienie, napiszcie w komentarzu.

To był w tamtym czasie największy mural w Pruszkowie – choć nazwa mural jeszcze nie funkcjonowała (zazwyczaj mówiło się malowidło, obraz itp.). Powstał na bloku przy al. Wojska Polskiego i był doskonale widoczny z okien samochodów. Dlaczego akurat tutaj, a nie na siedzibie miejskiego komitetu PZPR przy ul. Drzymały? Z prostej przyczyny – tamten budynek nie był zbytnio reprezentacyjny – mówiąc wprost: nie miał tak wielkiej i pozbawionej okien ściany. W miejscu ówczesnej siedziby PZPR dziś stoi gmach Starostwa Powiatowego w Pruszkowie.

O mural z marynarzem dbano, co kilka lat był odświeżany, żeby prezentował się godnie zwłaszcza podczas pochodów pierwszomajowych, które wówczas maszerowały aleją Wojska Polskiego.

Drugi mural w Pruszkowie, znacznie skromniejszy, stworzono bodaj w latach 80. XX wieku na ścianie kamienicy przy ul. Kościuszki 24, w rejonie skrzyżowania z al. Wojska Polskiego, przedstawiał schematyczny plan miasta z zaznaczeniem dzielnic (dziś powiedzielibyśmy – osiedli). W latach 90. mural zniknął przykryty tablicami reklamowymi.

W latach 70. w Pruszkowie znajdował się jeszcze jeden charakterystyczny dla tamtych czasów element – czołg na betonowym cokole, w bliskim sąsiedztwie muralu z marynarzem, przy skrzyżowaniu al. Wojska Polskiego z al. Niepodległości. Ustawiony został w 1969 roku na pamiątkę „wyzwolenia Pruszkowa 17 stycznia 1945 roku”. To był tzw. ciężki czołg radziecki IS-2. Z Pruszkowa wywieziony został w 1991 roku do filii Muzeum Wojska Polskiego przy ul. Powsińskiej w Warszawie. Prawdopodobnie stoi tam do dziś. Jako ciekawostkę można dodać, że pruszkowski czołg miał lufę wycelowaną w kierunku budynku miejskiego komitetu PZPR przy Drzymały, co dla mieszkańców miało jednoznaczny wydźwięk.

Kto chciałby zobaczyć pozostałości PRL-owskiego muralu z marynarzem, musi się spieszyć. Lada dzień – może nawet już w piątek przed majówką – zniknie pod świeżą warstwą ocieplenia i tynku, być może już na zawsze.

Artykuły, które również mogą Cię zainteresować:

Budynek Spółdzielczego Domu Handlowego Dziedzictwo historyczne

Czy wpisanie SDH do rejestru zabytków ochroni go przed popadaniem w ruinę? Władze Pruszkowa jego losem nie wydają się zainteresowane

Sławomir BUKOWSKI

Niedługo przed objęciem ochroną konserwatorską budynku SDH-u, kupił go deweloper. Wpis do rejestru uniemożliwia rozbiórkę – kolejny blok w tym miejscu nie powstanie. Ale przyszłość obiektu wydaje się niepewna. Najlepszą ochronę zapewniłoby mu miasto, tymczasem władze Pruszkowa względem SDH nie mają żadnych planów.

Grafika Ranking 2025 Społeczeństwo

Co naprawdę wydarzyło się w Pruszkowie? Subiektywne podsumowanie 2025 roku

Sławomir BUKOWSKI

Urząd miasta przez cały rok raczył nas dziesiątkami informacji: o spotkaniach, podpisywaniu umów, wręczaniu nagród, potańcówkach, konkursach. Czy te wydarzenia miały realny wpływ na nasze życie? My wybraliśmy 15 spraw, które po pierwsze, były ważne, a po drugie, faktycznie kreowały rzeczywistość Pruszkowa i jego mieszkańców – i zbudowaliśmy z nich ranking.