Bramki jak na lotnisku, przyciski alarmowe, szkolenia, kontrole policji. Co zrobić, żeby szkoły znów stały się bezpieczne?

Minął właśnie tydzień, odkąd pruszkowscy policjanci zidentyfikowali i zatrzymali dwóch 15-latków, którzy mieli opublikować w mediach społecznościowych nagranie z groźbami pozbawienia życia wielu osób. Chłopcy postawili na nogi nie tylko policję, ale również władze kilku miast (także Pruszkowa), oraz dyrektorów wielu szkół i przedszkoli. Jak się okazało, nie był to odosobniony przypadek. Podobne groźby pojawiły się w internecie w całym kraju.

Fala niepokojących nagrań i wpisów w social mediach zbiegła się w czasie z serią brutalnych ataków w placówkach oświatowych. 8 października w Leszczydole-Nowinach pod Wyszkowem 15-latek śmiertelnie zranił woźną i zaatakował dwie kolejne osoby. W Ostrołęce 19-latek zaatakował nożem dziewięć osób. W reakcji na te wydarzenia policja 9 października rozpoczęła ogólnopolską akcję mającą zapewnić bezpieczeństwo uczniom i pracownikom placówek oświatowych.

Skala działań jest ogromna. Według danych z 15 października funkcjonariusze przeprowadzili ponad 162 tys. kontroli placówek oświatowych. Odnotowano 482 zdarzenia, w związku z którymi prowadzone są czynności dotyczące podejrzenia popełnienia czynu zabronionego. Zatrzymano 187 osób.

Na przykład w Żyrardowie ujęto 15-latka grożącego śmiercią w internecie. Znaleziono przy nim ostre narzędzie. W Sierpcu zatrzymano 17-latka podejrzewanego o przygotowywanie ataku na szkołę. Policjanci zabezpieczyli dwa noże, a w jego telefonie znaleźli historię wyszukiwania informacji dotyczących planowanego ataku. Nastolatek usłyszał zarzut kierowania gróźb karalnych i został tymczasowo aresztowany na dwa miesiące.

Na Lubelszczyźnie zatrzymano siedmioro nastolatków w związku z publikowaniem agresywnych treści. Wśród nich byli dwaj 14-latkowie z powiatu puławskiego, którzy zapowiadali podłożenie bomby, oraz 16-latka z Lublina, która w kominiarce i z nożem groziła uczniom. Inny nastolatek podawał się na klasowym komunikatorze za nożownika.

Według policji większość zatrzymanych tłumaczyła swoje zachowanie żartem. Funkcjonariusze podkreślają jednak, że takie publikacje mogą stanowić czyny karalne i wymagają sprawdzenia. W przypadku nieletnich sprawy trafiają do sądów rodzinnych.

Służby wciąż podkreślają, że nie potwierdziły istnienia zorganizowanej akcji ataków na szkoły. Zwracają uwagę na zagrożenie wynikające z naśladowania przemocy oraz rozpowszechniania niezweryfikowanych informacji. Od tygodnia okolice szkół są patrolowane. Policja całodobowo monitoruje internet. Funkcjonariusze apelują, aby wszelkie groźby zgłaszać służbom, zamiast rozpowszechniać je w mediach.

W szkołach podstawowych w Pruszkowie jest spokojnie

– Nie odnotowano żadnych incydentów związanych z zagrożeniem bezpieczeństwa dzieci, młodzieży czy pracowników placówek na terenie Pruszkowa – podkreśla wiceprezydent Michał Landowski poproszony o podsumowanie ostatnich dni. Zapewnia, że urząd miasta na bieżąco współpracuje z komendantami policji i straży miejskiej, a kanały komunikacji z dyrektorami placówek oświatowych pozostają aktywne. – Uruchomiono wspólną koordynację zadań z komendantem policji oraz działania mające celu przeciwdziałanie rozszerzaniu fake newsów – dodaje. – Zobowiązałem dyrektorów szkół do aktywacji procedur, a także do przeprowadzenia zajęć warsztatowych, rozmów ze specjalistami (pedagodzy i psycholodzy szkolni) w klasach 7–8 szkół podstawowych.

19 października w Pruszkowie dla dyrektorów placówek zorganizowane zostanie szkolenie pn. „Wypadek, ewakuacja i inne zagrożenia w szkole – procedury i obowiązki dyrektora", które poprowadzą specjaliści w zakresie bezpieczeństwa. Dla młodzieży, we współpracy z Komendą Powiatową Policji, od poniedziałku uruchomiono zajęcia profilaktyczne dotyczące cyberbezpieczeństwa, rozpoznawania zagrożeń w sieci oraz odpowiedzialności za treści umieszczane w internecie.

Miasto planuje również organizację spotkań dla rodziców pn. „Rozmawiamy – Wzmacniamy – Działamy razem”. Zajęcia będą miały na celu wsparcie w rozpoznawaniu emocji u dzieci, takich jak stres, lęk, depresja, poczucie samotności. I mają podpowiedzieć, jak działać, gdy dziecko traci poczucie bezpieczeństwa oraz jest narażone na przemoc rówieśniczą. Jak z nim rozmawiać o treściach umieszczanych w internecie oraz presji rówieśniczej.

– Zamierzamy zorganizować również specjalistyczne szkolenia i konferencję dla nauczycieli, aby zwiększyć ich wiedzę w zakresie zasad postępowania oraz poczucia bezpieczeństwa – mówi Landowski.

Prezydent Piotr Bąk, po konsultacji z komendantem, podjął zaś decyzję o zwiększeniu liczby funkcjonariuszy straży miejskiej w celu powołania wspólnych patroli zabezpieczających teren placówek oświatowych w Pruszkowie.

Co dzieje się w szkołach średnich?

Jednoznacznej odpowiedzi na powyższe pytanie nie znamy, choć wiemy, że niepokój jest spory – w filmie, rozpowszechnianym przed tygodniem w mediach społecznościowych, padła bowiem nazwa jednej ze szkół w Pruszkowie.

W środę 14 października dyrekcja Szkoły Mistrzostwa Sportowego w Pruszkowie na swoim profilu zamieściła komunikat:

Do Starostwa Powiatowego w Pruszkowie wysłaliśmy pytania dotyczące kroków podjętych w szkołach związanych z sytuacją kryzysową, która objęła cały kraj. Zapytaliśmy między innymi, czy w placówkach, których organem prowadzącym jest powiat pruszkowski, odnotowano w ostatnich dniach jakieś incydenty związane z zagrożeniem bezpieczeństwa? Jak wygląda współpraca z policją bądź innymi służbami? Czy w szkołach są lub będą przeprowadzane dodatkowe lekcje poświęcone bezpieczeństwu i np. rozpoznawaniu dezinformacji? Czy zaostrzono zasady wstępu do szkół?

Mimo upływu już kilku dni na powyższe pytania nie otrzymaliśmy odpowiedzi. Starostą pruszkowskim jest Adrian Ejssymont, za sprawy oświaty odpowiada zaś członek zarządu powiatu Patryk Grabowski. 

Na nasze pytania odpowiedział za to Łukasz Borkowski, dyrektor Szkoły Mistrzostwa Sportowego – Liceum Ogólnokształcącego w Pruszkowie: – Bezpieczeństwo młodzieży jest dla nas najwyższym priorytetem. Od momentu, gdy 8 października na forach społecznościowych pojawił się film, dyrekcja SMS w Pruszkowie pozostawała w stałym, intensywnym kontakcie z Komendą Powiatową Policji w Pruszkowie w celu wyjaśnienia sprawy – napisał. – W ramach prewencji oraz dbałości o spokój naszych podopiecznych, 9 października od godz. 6 rano na terenie szkoły obecny był stały patrol policji. Nadmieniam również, że w naszej placówce od lat skutecznie funkcjonują rygorystyczne procedury bezpieczeństwa – wejście na teren szkoły dla uczniów oraz pracowników jest możliwe wyłącznie przy użyciu spersonalizowanych kart zbliżeniowych i czytników. Mimo że opisywane wydarzenia i ich sprawcy nie mają żadnego związku z naszą społecznością szkolną, podjąłem decyzję o uruchomieniu dodatkowych działań wspierających. W najbliższych dniach na lekcjach wychowawczych pojawią się pedagodzy oraz psychologowie szkolni, którzy przeprowadzą z młodzieżą rozmowy profilaktyczno-edukacyjne.

Bramki jak na lotnisku, przyciski alarmowe i kontrole plecaków

Po ostatnich atakach na szkoły samorządy w Polsce szukają nowych sposobów ochrony uczniów. Niektóre rozwiązania przypominają zabezpieczenia stosowane na lotniskach, inne procedury obowiązujące w sytuacjach zagrożenia terrorystycznego.

Najdalej poszedł Inowrocław. Prezydent miasta Arkadiusz Fajok zdecydował o zakupie bramek bezpieczeństwa dla wszystkich miejskich podstawówek. Urządzenia mają wykrywać metalowe przedmioty, w tym niebezpieczne narzędzia. Prezydent poinformował o uruchomieniu środków z rezerwy budżetowej na ich zakup i montaż.

Inną drogą podąża Lublin. Miasto planuje wdrożenie systemu szybkiego reagowania na zagrożenia, który umożliwi powiadamianie odpowiednich pracowników szkoły oraz służb, a w razie potrzeby skierowanie patrolu interwencyjnego. Przewidziano również modernizację monitoringu i systemów alarmowych.

W Ostrołęce, gdzie doszło do ataku nożownika, wprowadzono dodatkowe kontrole szkolnych pomieszczeń, w tym łazienek po zakończeniu przerw. Budynki mają pozostawać zamknięte podczas lekcji, aby ograniczyć dostęp osób postronnych. Z kolei na Mazowszu policja zapowiedziała, że w uzasadnionych przypadkach funkcjonariusze będą sprawdzać zawartość plecaków uczniów.

Kraków stawia na ćwiczenia praktyczne. Jeszcze w październiku dyrektorzy szkół mają uczestniczyć w trzydniowym szkoleniu obejmującym reagowanie w pierwszych minutach zagrożenia. Uczestnicy będą pracować na symulowanych scenariuszach sytuacji kryzysowych. W Białymstoku szkolenie z udziałem przedstawicieli ABW, policji i straży pożarnej przeszło już 136 dyrektorów.

Rozważane są również zabezpieczenia techniczne, takie jak przyciski alarmowe pozwalające szybko wezwać pomoc czy zamki umożliwiające zablokowanie drzwi sal lekcyjnych od wewnątrz.

Ministerstwo Edukacji Narodowej analizuje takie rozwiązania, ale nie podjęło decyzji o ich powszechnym wprowadzeniu. Minister Barbara Nowacka sceptycznie odnosi się zwłaszcza do montowania bramek w szkołach, wskazując, że może to sparaliżować codzienne funkcjonowanie placówek.